ਪੁਸਤਕ ਭਗਤ ਬਾਲਮੀਕ ਤੇ ਪੰਥਕ ਸਰੋਕਾਰ ਆਪਣੇ ਗੰਭੀਰ
ਅਧਿਐਨ ਵਜੋਂ ਧਰਮ-ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਬੜੀ ਬੇਬਾਕੀ ਅਤੇ ਦਬੰਗਮਈ ਸੁਰ
ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਬੜਾ ਕਾਰਗਰ ਤਹੱਈਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲਾਕੁਨ
ਨਿਰਣੇ ਵੀ ਪੇਤਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਦੀਵੀ ਸੱਚ/ਚੇਤਨਾ ਵਾਲਾ ਗੰਭੀਰ
ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖਕ ਦੀਆਂ
ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਬੜੀਆਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹਨ ਜੋ ਗੁਰਬਾਣੀ/ਗੁਰਮਤਿ/ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ/ਸਿੱਖੀ ਚੇਤਨਾ
ਨਾਲ ਧੁਰ-ਅੰਦਰੋਂ ਓਤ-ਪੋਤ ਹਨ।
ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨਿਰਣੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਤੱਥਾਂ ਆਧਾਰਿਤ
ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕ ਸੀਮਾ-ਰੇਖਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਿਰਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ
ਵੀ ਨਿਵੇਕਲੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਜਾਂ ਭਵਿੱਖਮੁਖੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਨਕਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜਾ
ਸਕਦਾ। ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ 23
ਵਿਦਵਤਾ ਭਰਪੂਰ ਲੇਖ ਅੰਕਿਤ ਹਨ। ਹਰ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਭਾਵੇਂ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ
ਪਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਸਾਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਜ਼ਰੂਰ
ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ
ਪੁਸਤਕ-ਸਿਰਲੇਖ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਰਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਾ-ਤਤਕਰਾ ਦੇ ਕ੍ਰਮਅੰਕ
ਅਨੁਸਾਰ ਲੇਖ ਨੰਬਰ ਦੋ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲੇਖ ਨੰਬਰ ਸੱਤ ਤੱਕ ਦੇ ਲੇਖ, ਲੇਖਕ ਵਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੇਖ ਉਹ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਅਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਲੇਖਕ
ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸਾਰਥਿਕਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰੋੜਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਲੇਖ
ਨੰਬਰ ਅੱਠ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਸਮਝੋ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ
ਪ੍ਰੋੜਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਾਠ ਭੇਦ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਅੱਜ ਨਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਉਠਦਾ
ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢੇ ਦੇ ਬਗੈਰ ਹੀ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਅਮਲਅਸੇਧ ਹੋ
ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜਾਚਕ, ਸਿਰੜੀ, ਮੇਹਨਤੀ ਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਗੁਰਮੁਖ ਜਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ
ਵੱਲੋਂ ਹਵਾਲਿਆਂ ਸਹਿਤ ਰਚੀ ਗਈ ਹੱਥਲੀ ਪੁਸਤਕ ਗੁਰਬਾਣੀ ਤੇ ਕੰਮ ਰਹੇ ਜਾਂ ਪਾਠ ਭੇਦਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ
ਕਰ ਰਹੇ ਗੁਰਮੁੱਖਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਵਾਸਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਦੇ ਅਬਿਨਾਸੀ ਸੂਰਜ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ
ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ
ਆਪ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰ ਕੇ ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਸਰਬਪੱਖੀ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਅਗਵਾਈ ਲਈ ਗੁਰਿਆਈ ਤਖ਼ਤ `ਤੇ
ਸੁਭਾਇਮਾਨ ਕੀਤਾ।ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਸਮੁੱਚੀ ਬਾਣੀ ਲਿਖਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਭਾਈ
ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ। ਗਿ. ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜਾਚਕ
ਵੱਲੋਂ ਪਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਇਸ ਕਿਤਾਨ ਦੇ 225 ਪੰਨੇ ਅਤੇ 495 ਰੁਪਏ ਕੀਮਤ ਤਹਿ ਹੈ।